श्री बृहद ऋषिमंडल स्तोत्र (Shree Bruhad Rushimandal Stotra)अत्यंत प्रभावशाली है इस को अचिंत्य और अत्यन्त प्रभावी माना गया है, जो तंत्र प्रभाव से युक्त है। इसमें अर्हंम् और ह्रिँ बीजाक्षरों की शक्ति का वर्णन है,अर्हंम् में 9 पद और ह्रीँ’ में चौबीस तीर्थंकरों की स्थापना का विधान बताया गया है। इसमें लक्ष्मी आदि महादेवियों की स्थापना और उनकी आराधना करने की विधि दी गई है।
इस स्तोत्र से डाकिनी, शाकिनी जैसी दुष्ट शक्तियों से शरीर की रक्षा करता होती है,और इसके स्मरण से समस्त व्याधियां दूर होती हैं, साथ ही सुख-समृद्धि और मुक्ति की प्राप्ति होती है। यह एक अत्यंत गोपनीय स्तोत्र है। इसे हर किसी को नहीं पढ़ाया जा सकता और यदि कोई मिथ्यात्वी के हाथों में जाए, तो बालहत्या पदेपदे यानिहर पद मे बाल हत्या करने जितना पाप लगता है।
Shree Bruhad Rushimandal Stotra – श्री बृहद ऋषिमंडल स्तोत्र
आद्यन्ताक्षरसंलक्ष्य-मक्षरं व्याप्य यत्स्थितम् ।
अग्नि-ज्वालासमं नादबिंदुरेखासमन्वितम् ।।1।।
अग्निज्वालासमाक्रान्तं मनोमल-विशोधकम्।
देदीप्यमान हृत्पद्मे, तत्पदं नौमि निर्मलम ।।2।।
अर्हमित्यक्षरं ब्रह्म-वाचकं परमेष्ठिनः।
सिद्धचक्रादिमं बीजं सर्वतः प्रणिदद्महे ।।3।।
ऊँ नमोऽर्हद्भ्य इशेभ्यः ऊँ सिद्धेभ्यो नमो नमः।
ऊँ नमः सर्वसूरीभ्यः उपाध्यायेभ्य ऊँ नमः ।।4।।
ऊँ नमस्सर्वसाधुभ्य ऊँ ज्ञानेभ्यो नमो नमः।
ऊँ नमस्तत्त्वदृाष्टिभ्य-श्चारित्रेभ्यस्तु ऊँ नमः।।5।।
श्रेयसेऽस्तु श्रियेस्त्वेत , दर्हदाद्यष्टकं शुभम् ।
स्थानेष्वष्टसु विन्यस्तं पृथग्बीजसमन्वितम् ।।6।।
आद्यपदं शिखां रक्षेत्, परं रक्षत्तु मस्तकम्।
तृतीयं रक्षेन्नेत्रे द्वे , तुर्यं रक्षेच्च नासिकाम्।।7।।
पंचमं तु मुखं रक्षेत्, षष्ठं रक्षेच्च घंटिकाम् ।
सप्तमं रक्षेन्नाभ्यन्तं, रक्षेत् पादान्त-मष्टमम्ः।।8।।
पूर्व प्रणवतः सान्तः, सरेफो द्वित्रिपञ्चषान्।
सप्ताष्टदशसूर्याकान्,श्रितो बिन्दूस्वरान्पृथक्।।9।।
पूज्यनामाक्षरा आद्याः, पंचैते ज्ञानदर्शने।
चारित्रेभ्यो नमो मध्ये, ह्रीं सान्तस्समलंकृतः।।10।।
ऊँ ह्राँ ह्रीँ ह्रूँ ह्रूँ ह्रेँ ह्रैँ ह्रौँ ह्रँ:।
ऊँ असिआउसा ज्ञानदर्शनचारित्रेभ्यो ह्रीं नमः।।11।।
जम्बूवृक्षधरो द्वीपः, क्षारोदधिसमावृतः।
अर्हदाद्यष्टकैरष्ट, काष्ठाधिष्ठैरलंकृतः ।।12।।
तन्मध्ये संगतो मेरुः, कुटलक्षैरलंकृतः ।
उच्चैरूच्चैस्तरस्तार-तारामंडलमण्डितः।।13।।
तस्योपरि सकारान्तं बीजमध्यास्य सर्वगम्।
नमामि बिम्बमार्हन्त्यं. ललाटस्थं निरञ्जनम्।।14।।
अक्षयं निर्मलं शान्तं, बहुलं जाडयतोज्झितम्।
निरीहं निरहंकारं, सारं सारतरं घनम् ।।15।।
अनुद्धतं शुभं स्फीतं, सात्त्विकं राजसम्मतम्।
तामसं चिरसंबुद्धं, तैजसं शर्वरीसमम् ।।16।।
साकारं च निराकारं, सरसं विरसं परम् ।
परापरं परातीतं, परंपरपरापरम्।।17।।
एकवर्णं द्विवर्णं च, त्रिवर्णं तुर्यवर्णकम्।
पंचवर्णं, महावर्णं सपरं च परापरम्।।18।।
सकलं निष्कलं तुष्टं, निर्वृत्तं भान्तिवर्जितम्।
निरंजनं निराकारं, निर्लेपं वीतसंशयम्।।19।।
इश्वरं ब्रह्मसम्बुद्धं, शुद्धं सिद्धं मतं गुरूम्।
ज्योतीरूपं महादेवं. लोकालोकप्रकाशकम्।।20।।
अर्हदाख्यस्तुवर्णान्तः, सरेफो बिन्दुमण्डितः।
तुर्यस्वर-समायुक्तो, बहुधा नादमालितः।।21।।
अस्मिन बीजे स्थितास्सर्वे. ऋषभाद्या जिनेश्वराः।
वणैर्निजैर्निजैर्यूक्ता, ध्यातव्यास्तत्र संगताः।।22।।
नादश्चन्द्रसमाकारो, बिन्दर्नील-समप्रभः।
कलारूणसमासान्तः स्वर्णाभः सर्वतोमुखः।।23।।
शिरः सँल्लीन इकारो, विनीलो वर्णतः स्मृतः।
वर्णानुस्वारसंलीनं, तीर्थकृन्मंडलं स्तुमः।।24।।
चंद्रप्रभ-पुष्पदन्तौ, नादस्थिति-समाश्रितौ।
बिन्दुमध्यगतौ नेमि-सुव्रतौ जिन सत्तमौ।।25।।
पद्मप्रभ-वासुपूज्यौ कलापदमधिष्ठितौ।
शिरइ-स्थितिसंलीनौ, पार्श्वमल्ली जिनोत्तमौ।।26।।
ऋषभं चाजितं वन्दे, संभवं चाभिनन्दनम्
श्री सुमतिं सुपार्श्वं च, वन्दे श्री शीतलं जिनम्।।27।।
श्रेयांसं विमलं वंदे, ऽनन्तं श्रीधर्मनाथकम्।
शान्तिं कुन्थुमरार्हन्तं नमिं वीरं नमाम्यहम्।।28।।
षोडशैवं जिनानेतान्, गाङ्गेयद्युतिसन्निभान्।
त्रिकालं नौमि सद्भक्त्या, हराक्षरमधिष्ठितान्।।29।।
शेषास्तीर्थकृतः सर्वें, हरस्थाने नियोजिताः।
मायाबीजाक्षरं प्राप्ताश्चतुर्विंशतिरर्हताम्।।30।।
गतराग-द्वेष- मोहाः,सर्वपाप-विवर्जिताः।
सर्वदा सर्वकालेषु, ते भवन्तु जिनोत्तमाः।।31।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु पन्नगाः।।32।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु पक्षिणः।।33।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु शूकराः।।34।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु सिंहकाः।।35।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु शृंगिणः।।36।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु गोनसाः।।37।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु द्रंष्ट्रिणः।।38।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु वृश्चिकाः ।।39।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु चित्रका:।।40।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु हस्तिन:।।41।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु रेपला ।।42।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु दानवाः।।43।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु खेचराः ।।44।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु देवताः ।।45।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु राक्षसाः ।।46।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु मुद्गला ।।47।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु कुग्रहाः ।।48।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु व्यन्तरा ।।49।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु तस्कराः।।50।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु ग्रामिणः।।51।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु भूमिपाः ।।52।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु दुर्जनाः।।53।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु पाप्मनः।।54।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु व्याधयः।।55।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु हिंसकाः।।56।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु शत्रवः।।57।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु वह्नयः।।58।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु जृम्भिकाः।।59।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु तोयदा:।।60।।
देवदेवस्य यच्चव्रं तस्य चक्रस्य या विभा;।
तयाच्छादित सर्वांग मा मां हिनस्तु डाकिनी।।61।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु याकिनी ।।62।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु राकिनी।।63।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु लाकिनी ।।64।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु काकिनी ।।65।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु शाकिनी।।66।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु हाकिनी ।।67।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु जाकिनी।।68।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु नागिनी।।69।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु जृम्भिणी ।।70।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु व्यंतरी ।।71।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु मानवी ।।72।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु किन्नरी ।।73।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु दैवंही ।।74।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु योगिनी ।।75।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं मा मां हिंसन्तु भाकिनी ।।76।।
देवदेवस्य यच्चक्रं, तस्य चक्रस्य या विभा।
तयाच्छादित सर्वांगं सा मां पातु सदैवहि ।।77।।
श्री गौतमस्य या मुद्रा, तस्या या भुवि लब्धयः।
ताभिरभ्यधिकज्योति-रर्हन सर्वनिधीश्वरः।।78।।
पातालवासिनो देवा,देवा भूपीठवासिनः।
स्वरवासिनोपि ये देवाः, सर्वें रक्षन्त् मामितः।।79।।
येडवधिलब्धयो ये तु, परमावधि लब्धयः।
ते सर्वे मुनयो दिव्याः, मां संरक्षन्तु सर्वेतः।।80।।
ऊँ भवनेन्द्र व्यन्तरेन्द्र ज्योतिष्केन्द्र कल्पेन्द्रेभ्यो नमो नमः श्रृतावधि देशावधि सर्वावधि परमावधि बुद्धि ऋद्धिप्राप्त सर्वौषधर्दिप्राप्ता ऽनन्तबलर्द्धिप्राप्त तत्त्वर्द्धिप्राप्त रसर्द्धिप्राप्त वैक्रियर्द्धिप्राप्त
क्षेत्रर्द्धिप्रापताऽक्षीण-महानसर्द्धि-प्राप्तेभ्यो नमः।।
दुर्जना भूत-वेतालाः; पिशाचा मुद्गलास्तथा,
ते सर्वेप्युपशाम्यन्तु, देवदेवप्रभावतः।।81।।
ऊँ ह्री हीःश्री र्धृतिर्लक्ष्मी, र्गोरी चंडी सरस्वती।
जयाम्बा विजया क्लिन्ना. जिता नित्या मदद्रवा ।।82।।
कामांगा कामबाणा च. सानंदा नंदमालिनी।
माया मायाविनी रौद्री, कला काली कलिप्रिया ।।83।।
एतास्सर्वा महादेव्यो, वर्तन्ते या जगत्रये।
मह्यं सर्वाः प्रयच्छन्तु, कान्तिं लक्ष्मीं धृतिं मतिम् ।।84।।
दिव्यो गोप्यः सूदष्प्राप्यः, श्रीऋषिमंडलस्तवः।
भाषितस्तीर्थनाथेन ,जगत्त्राणकृतेडनघः।।85।।
रणे राजकुले वह्नौ, जले दुर्गें गजे हरौ।
स्मशाने विपिने घोरे, स्मृतो रक्षति मानवम्।।86।।
राज्यभ्रष्टा निजं राज्यं, पदभ्रष्टा निजं पदम्।
लक्ष्मीभ्रष्टा निजां लक्ष्मीं प्राप्नुवन्ति न संशयः।।87।।
भार्यार्थी लभते भार्यां, सुतार्थीं लभते सुतम्।
विद्यार्थी लभते विद्यां, नरः स्मरणमात्रतः।।88।।
स्वर्णे रौप्ये पटे कांस्ये, लिखित्वा यस्तू पूजयेत्।
तस्यैवाष्ट महासिद्धि-र्गृहे-वसति शाश्वती।।89।।
भूर्जपत्रे लिखित्वेदं, गलके मूर्धनि वा भुजे।
धारितं सर्वदा दिव्यं, सर्वभीति-विनाशकम्।।90।।
भूतैः प्रेतैर्ग्रहैर्यक्षै:, पिशाचैर्मुद्गलैर्मलैः।
वातपित्तकफोद्रेकै-र्मुच्यते नात्र संशयः।।91।।
ऊँ भूर्भर्वः स्वस्रयी-पीठ-वर्तिनः शाश्वता जिनाः।
तैः स्तुतैर्वन्दितर्दृष्टै-र्यत्फलं तत्फलं स्मृतौ ।।92।।
एतद् गोप्यं महास्तोत्रं, न देयं यस्य कस्यचित्।
मिथ्यात्ववासिने दत्ते, बालहत्या पदे पदे।।93।।
आचाम्लादि-तपः कृत्वा, पूजयित्वा जिनावलिम्।
अष्टसाहस्रिको जापः,कार्यस्तत्सिद्धिहेतवे।।94।।
शतमष्टोत्तरं प्रात-र्ये, पठन्ति दिने दिने।
तेषां न व्याधयो देहे, प्रभवन्ति च संपदः।।95।।
अष्टमासावधिं यावत्, प्रातरुत्थाय य: पठेत।
स्तोत्र मेतन्महातेज, स्त्वर्हद् बिंब स पश्यति।।96।।
दृष्टे सत्यार्हते बिंबे, भवे सप्तमके ध्रुवम्।
पदं प्राप्नोति शुद्धात्मा, परमानंदनंदितः।।97।।
विश्ववंद्यो भवेद् ध्याता, कल्याणानि च सोडश्नुते।
गत्वा स्थानं परं सोपि, भूयस्तु न निवर्तते।।98।।
इद स्तोत्रं महास्तोत्रं, स्तुतीनामुत्तमं पदम्।
पठनात् स्मरणाज्जापाल्लभते पदमव्ययम्।।99।।
ऋषिमंडलनामैतत् , पूण्य पाप प्रणाशकम्।
दिव्यतेजो महास्तोत्रं, स्मरणात्पठनाच्छुभम् ।।100।।
विघ्नौघाः प्रलयं यान्ति. आपदो नैव कर्हचित्।
ऋषिमंडलनामैतद् , भाषितं स्तोत्रमुत्तमम् ।।101।।
श्री वर्धमानशिष्येण, गणभृद् गौतमर्षिणा।
ऋषिमंडलनामैतद्, भाषितं स्तोत्रमुत्तमम्।।102।।
।इति।
।।Shree Bruhad Rushimandal Stotra – श्री बृहद ऋषिमंडल स्तोत्र।।
अन्य प्रभावशाली जैन स्तोत्र संग्रह